یەکێک لە باشترین بەرزکردنەوەکان کە دەتوانیت بۆ ئامێرەکەت بیکەیت، و لە هەمان کاتدا هەرزانترینیشیانە، گواستنەوەی سیستەمی ویندۆزە لە هاردی میکانیکی کۆنەوە (HDD) بۆ دیسکی SSD. جیاوازییەکە لە یەکەم چرکەوە هەست پێدەکەیت: ئامێرەکە بە چەند چرکەیەک هەڵدەستێت لە جیاتی چەند خولەکێک، پڕۆگرامەکان دەستبەجێ دەکرێنەوە، و گواستنەوەی فایلەکان چەند ئەوەندە خێراتر دەبێت. هەواڵە خۆشەکەش ئەوەیە کە پێویست ناکات ویندۆز لە سەرەتاوە دابمەزرێنیت یان پڕۆگرام و ڕێکخستنەکانت لەدەست بدەیت، چونکە دەتوانیت هەموو سیستەمەکە کۆپی بکەیت (Clone) و ڕاستەوخۆ لەسەری کار بکەیت. لەم ڕێنماییەدا هەنگاو بە هەنگاو ڕێگا دروستەکەت لەگەڵ دەبڕین، چۆن دیسکی گونجاو بۆ ئامێرەکەت هەڵبژێریت، و ئەو هەڵانە چین کە دەبێت خۆت لێیان بپارێزیت.
بۆچی گواستنەوە باشترە لە دامەزراندنی ویندۆزی نوێ؟
دامەزراندنی سیستەمێکی نوێ واتە هەموو شتێک لە سفرەوە دووبارە بکەیتەوە: درایڤەرەکان، پڕۆگرامەکان، هەژمارەکانی ئیمەیڵ، و ڕێکخستنەکانی کارەکەت. بەڵام پڕۆسەی کۆپیکردن هەموو ئەمانە وەک خۆیان دەگوازێتەوە بۆ دیسکە نوێیەکە.
- هیچ شتێک لەدەست نادەیت: فایلەکان و پڕۆگرامە دامەزراوەکان و تەنانەت ڕێکخستنی ڕوومێزەکەشت وەک خۆی دەگوازرێتەوە.
- دیسکە کۆنەکە وەک پاڵپشت دەمێنێتەوە: مەیسڕەوە تا دڵنیا دەبیتەوە کە ئامێرەکە بە دروستی لە SSD ـەکەوە هەڵدەستێت.
- کاتێکی کەمتر: زۆرجار پڕۆسەکە لە نیو کاتژمێر بۆ کاتژمێرێک تەواو دەبێت بەپێی قەبارەی داتاکان.
بەڵام بە ڕاستی، ئەگەر سیستەمەکەت لە بنەڕەتدا ماندووە؛ خاوە، پڕە لە پڕۆگرامی نەناسراو، یان ڤایرۆسی تێکەوتووە، باشترە دامەزراندنێکی پاک لەسەر SSD بکەیت لە جیاتی ئەوەی کێشەکانیش لەگەڵ خۆت بگوازیتەوە.
گرنگترین هەنگاو: ئامێرەکەت چ جۆرێک لە SSD وەردەگرێت؟
پێش ئەوەی بکڕیت، ئامێرەکە بکەرەوە یان تایبەتمەندییەکانی بۆردی سەرەکی ببینە و سەیر بکە چیت بەردەستە:
- M.2 NVMe: پارچەیەکی بچووکە ڕاستەوخۆ لەسەر بۆردەکە دادەنرێت بەبێ کێبڵ. ئەمە خێراترین هەڵبژاردەیە، و زۆربەی لاپتۆپ و بۆردە نوێیەکان پشتگیری دەکەن.
- SATA 2.5 ئینچ: بە قەبارەی هاردی بچووکی ئاسایی و بە کێبڵ دەبەسترێت. لە NVMe خاوترە، بەڵام بە ئەندازەیەکی زۆر لە هاردی میکانیکی خێراترە، و تاکە چارەسەرە بۆ ئامێرە کۆنەکان.
ئەگەر لاپتۆپەکەت کۆنە یان کۆمپیوتەری ڕوومێزیت بەبێ پۆرتی M.2 ـە، هەڵبژاردەی SATA هێشتا بەرزکردنەوەیەکی گەورەیە بە کەمترین تێچوو. دیسکی Kingspes بە توانای 1TB و بە شێوەی SATA 2.5 نرخەکەی نزیکەی 190,000 د.ع ـە، و بۆ سیستەم و زۆربەی پڕۆگرامەکان بە بۆشاییەکی ئاسوودە بەسە.
بەڵام ئەگەر پۆرتی M.2 ـت هەیە، هیچ هۆکارێک نییە کە لە NVMe کەمتر هەڵبژێریت. دیسکی WD Blue SN5100 بە توانای 1TB و خێرایی 7100MB/s و بە ڕووکاری PCIe 4.0 خاڵی هاوسەنگی تەواوە لە نێوان نرخ و کارایی بۆ زۆربەی بەکارهێنەران: کاری ئۆفیسی، خوێندن، مۆنتاژی سووک و یاری. نرخەکەی نزیکەی 256,000 د.ع ـە.
و ئەگەر کارەکەت قورستر بوو وەک یارییە گەورەکان یان مۆنتاژی ڤیدیۆ یان گواستنەوەی ڕۆژانەی فایلی گەورە، دیسکی WD BLACK SN7100 بە توانای 1TB و خێرایی تا 7250MB/s مەودایەکی فراوانتر پێدەدات لە بەرامبەر جیاوازییەکی کەمی نرخ، لە سنووری 276,000 د.ع.
و بۆ ئەو کەسەی دەیەوێت بابەتی بۆشایی بۆ هەمیشە کۆتایی پێبهێنێت و هەموو شتێک لەسەر یەک دیسکی خێرا دابنێت (سیستەم + کتێبخانەی یارییەکان + ئەرشیف)، وەشانی 4TB لە WD Blue SN5100 هەڵبژاردەیەکی بەهێزە بە نرخی نزیکەی 714,000 د.ع.
ئامادەکاری پێش دەستپێکردن
- پێش هەموو شتێک پاڵپشتێک لە فایلە گرنگەکانت بگرە لەسەر دیسکێکی دەرەکی؛ کۆپیکردن زۆرجار بە سەلامەتی تێدەپەڕێت، بەڵام ئاگاداری پێویستە.
- دڵنیا ببە لەوەی قەبارەی ئەو داتایانەی بەکارهاتوون لەسەر دیسکی ئێستات لە توانای SSD ـە نوێیەکە بچووکترە.
- ئامێرەکە لە فایلە کاتییەکان و ئەو پڕۆگرامانەی بەکاریان ناهێنیت پاک بکەرەوە تا ماوەی کۆپیکردن کورتتر بێت.
- مفەکێکی گونجاو ئامادە بکە، و بۆ لاپتۆپ با پاتریەکە پڕ بێت. بۆ کۆمپیوتەری ڕوومێزی باشترە لەسەر UPS بێت تا پچڕانی کارەبا کۆپیکردنەکە نەوەستێنێت.
- پڕۆگرامێکی کۆپیکردنی متمانەپێکراو دابەزێنە؛ زۆربەی کۆمپانیاکانی دیسک ئامرازێکی خۆڕایی لەگەڵ بەرهەمەکانیان دەدەن.
لێرەدا ڕۆڵی دیسکی دەرەکی دێت: پاڵپشتێکی خێرا پێش پڕۆسەکە، و پاشان لەگەڵت دەمێنێتەوە بۆ گواستنەوەی ڕۆژانە. دیسکی Lexar SL700 ARMOR بە توانای 1TB و بە پۆرتی Type-C هەڵبژاردەیەکی کردارییە لە سنووری 216,000 د.ع، و بۆ لاپتۆپ و مۆبایل و کۆنسۆل بەکاردێت.
هەنگاوەکانی گواستنەوەی سیستەم بە شێوەیەکی کرداری
- SSD ـە نوێیەکە بە ئامێرەکەوە ببەستە؛ یان بە پۆرتێکی ناوەکی زیادە، یان لە ڕێگەی کەیسێکی دەرەکی (Enclosure) ئەگەر لاپتۆپەکەت تەنها یەک پۆرتی هەبوو.
- بەڕێوەبردنی دیسکەکان بکەرەوە و دڵنیا ببە کە ویندۆز دیسکە نوێیەکە دەبینێت، و ئەگەر داوای لێکردیت ڕێکخستنی سەرەتایی بۆ بکە.
- پڕۆگرامی کۆپیکردن کار پێبکە، و دیسکە کۆنەکە وەک سەرچاوە و SSD ـەکە وەک مەبەست دیاری بکە.
- دڵنیا ببە لەوەی ئەو هەڵبژاردەیەی دیاریت کردووە هەموو دیسکەکە لەگەڵ بەشەکانی هەڵسان کۆپی دەکات، نەک تەنها بەشی C.
- پڕۆسەکە دەست پێبکە و با ئامێرەکە بەبێ پچڕان کار بکات تا تەواو دەبێت.
- ئامێرەکە بکوژێنەوە، و ئەگەر گواستنەوەکە لە ڕێگەی کەیسی دەرەکی بوو، SSD ـەکە لە ناو ئامێرەکە دابنێ لە شوێنی دیسکە کۆنەکە یان لە پۆرتە بەتاڵەکە.
- بچۆ ناو ڕێکخستنەکانی BIOS و SSD ـەکە بکە یەکەم دیسک لە ڕیزبەندی هەڵسان.
- ئامێرەکە کار پێبکە و دڵنیا ببە کە لە دیسکە نوێیەکەوە هەڵدەستێت و هەموو شتێک لە شوێنی خۆیەتی.
دوای ئەوەی گواستنەوەکە سەرکەوتوو دەبێت
- دیسکە کۆنەکە دەستبەجێ مەسڕەوە؛ دوو ڕۆژ ئامێرەکە بەکاربهێنە و دڵنیا ببە کە هەموو شتێک باشە، پاشان فۆرماتی بکە و بۆ خەزنکردن بەکاریبهێنە.
- Defrag بۆ SSD مەکە؛ ویندۆز خۆی بە شێوەی خۆکار و بە ڕێگای تایبەتی خۆی ئەم کارە دەکات.
- هەمیشە نزیکەی 10-15% لە توانای دیسکەکە بەتاڵ بهێڵەرەوە تا کارایی خۆی بپارێزێت.
- درایڤەرەکانی بۆردی سەرەکی نوێ بکەرەوە ئەگەر دیسکە نوێیەکە لە یەکەم جاردا لە BIOS دەرنەکەوت.
بەراوردێکی خێرا لە نێوان هەڵبژاردەکان
| دیسک | جۆر | گونجاوە بۆ | نرخی نزیکەیی |
|---|---|---|---|
| Kingspes 1TB | SATA 2.5 | ئامێرە کۆنەکان بەبێ پۆرتی M.2 | 190,000 د.ع |
| WD Blue SN5100 1TB | M.2 NVMe PCIe 4.0 | بەکارهێنانی ڕۆژانە و یاری | 256,000 د.ع |
| WD BLACK SN7100 1TB | M.2 NVMe PCIe 4.0 | یاری قورس و مۆنتاژ | 276,000 د.ع |
| WD Blue SN5100 4TB | M.2 NVMe PCIe 4.0 | بۆشایی زۆر بە یەک دیسک | 714,000 د.ع |
| Lexar SL700 ARMOR 1TB | SSD ـی دەرەکی Type-C | پاڵپشت و گواستنەوە | 216,000 د.ع |
نرخەکانی سەرەوە تەنها بۆ ڕێنماییە، و نرخی نوێکراوە هەمیشە لەسەر پەڕەی خودی بەرهەمەکە دەردەکەوێت.
پرسیارە باوەکان
ئایا فایل و پڕۆگرامەکانم لەدەست دەدەم کاتێک سیستەم دەگوازمەوە؟
نەخێر. کۆپیکردن سیستەم و پڕۆگرام و فایلەکان وەک خۆیان دەگوازێتەوە، و دیسکە کۆنەکەش بە ناوەڕۆکەکەیەوە دەمێنێتەوە تا دڵنیا دەبیتەوە کە هەموو شتێک بە دروستی کاری کردووە.
ئایا پێویستم بە مۆڵەتی ویندۆزی نوێ دەبێت دوای گۆڕینەکە؟
بە ئاسایی نەخێر؛ گۆڕینی دیسک بە تەنها بە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ئامێرەکە ناژمێردرێت. و ئەگەر مۆڵەتەکەت بە هەژماری مایکرۆسۆفتەوە بەستراوە، بە ئاسانی لە ڕێکخستنەکانی چالاککردنەوە دەیگەڕێنیتەوە.
لاپتۆپەکەم تەنها یەک پۆرتی هەیە، چۆن سیستەم بگوازمەوە؟
کەیسێکی دەرەکی (Enclosure) بۆ SSD ـە نوێیەکە بەکاربهێنە، کۆپیکردنەکە بکە لە کاتێکدا بە USB بەستراوە، و پاشان دیسکەکان بگۆڕەوە و کۆنەکە لە کەیسەکە بهێڵەرەوە تا ببێتە دیسکی خەزنی دەرەکی.
ئایا دیسکی SATA شایانی کڕینە ئەگەر پۆرتی M.2 ـم نەبێت؟
بێگومان شایانی ئەوەیە. جیاوازی نێوان ئەو و هاردی میکانیکی زۆر گەورەترە لە جیاوازی نێوان ئەو و NVMe لە بەکارهێنانی ڕۆژانەدا، و خێرایەکی ئاشکرا لە هەڵسان و کردنەوەی پڕۆگرامەکان دەبینیت.
چەند توانایەک بەسمە؟
توانای 1TB بۆ زۆربەی خەڵک ئاسوودەیە لە نێوان سیستەم و پڕۆگرام و هەندێک یاری. ئەگەر کتێبخانەیەکی گەورەی یاری یان فایلی مۆنتاژت هەیە، بڕۆ بۆ 2TB یان 4TB و لە پاککردنەوەی بەردەوام ڕزگارت دەبێت.
چۆن داوا بکەم و پارە بدەم؟
داواکردن لە جوە سووق ئاسانە: دیسکی گونجاو هەڵدەبژێریت و داواکارییەکەت تۆمار دەکەیت، و ئێمە بۆ بەردەرگای ماڵەکەت دەیگەیەنین لە هەموو پارێزگاکانی عێراق. بەرهەمەکە پێش پارەدان دەپشکنیت و دڵنیا دەبیتەوە، پاشان بە نەقد لە کاتی وەرگرتن پارە دەدەیت. و ئەگەر دوودڵیت لە نێوان دوو جۆر، دەتوانیت پەیوەندیمان پێوە بکەیت و یارمەتیت دەدەین ئەو پۆرتە دیاری بکەیت کە لە ئامێرەکەت بەردەستە پێش ئەوەی بکڕیت.
